Oferty energii dla firm: Porównaj najlepszych dostawców

Blisko 50 procent całkowitych kosztów energii dla przedsiębiorstw w 2026 roku to obecnie opłaty dystrybucyjne i inne składniki pozatowarowe, co drastycznie zmienia sposób planowania budżetu operacyjnego. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, co eliminuje konieczność marnowania cennych godzin na dziesiątki powtarzalnych spotkań z handlowcami. Zgadzamy się z powszechną opinią, że brak transparentności w propozycjach bezpośrednich oraz obawa przed ukrytymi kosztami na fakturze bywają paraliżujące przy podejmowaniu kluczowych decyzji. Samodzielne porównywanie skomplikowanych taryf w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu prawnym często prowadzi do mało efektywnych wyborów.

Z tego artykułu dowiedzą się Państwo, jak oszczędzić czas i pieniądze, korzystając z niezależnego dostępu do ofert wszystkich znaczących dostawców energii w Polsce. Przedstawimy sprawdzoną metodę na szybkie porównanie modeli rozliczeń w jednym, przejrzystym zestawieniu, co pozwala na wybór najtańszego rozwiązania przy zachowaniu absolutnego minimum formalności. Przeanalizujemy również wpływ nowych stawek opłaty mocowej oraz jakościowej na Państwa rachunki, wskazując ścieżkę do pełnej optymalizacji kosztów mediów. Dzięki rzetelnej wiedzy o rynku hurtowym i mechanizmach zakupowych, zyskają Państwo pewność, że wybrany kontrakt skutecznie zabezpiecza interesy firmy na kolejne lata.

Masz dość zbierania ofert energii? Dlaczego tradycyjny model zakupowy zawodzi

Samodzielne pozyskiwanie ofert od 5 do 10 różnych sprzedawców to proces, który potrafi sparaliżować pracę działu administracji na wiele dni. Każdy handlowiec operuje innym zestawem argumentów, a struktury cenników są często konstruowane w sposób utrudniający ich bezpośrednie zestawienie. Rynek energii elektrycznej w Polsce charakteryzuje się dużą dynamiką, co sprawia, że oferta otrzymana w poniedziałek może być nieaktualna już w środę. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, co pozwala uniknąć pułapki porównywania "jabłek do pomarańczy". Przedsiębiorcy często skupiają się wyłącznie na stawce za megawatogodzinę, pomijając różnice w opłatach handlowych czy dystrybucyjnych, które realnie wpływają na ostateczny koszt faktury. Dodatkowym zagrożeniem jest przeoczenie terminów wypowiedzenia dotychczasowych umów. Brak reakcji w odpowiednim momencie skutkuje automatycznym przedłużeniem kontraktu na skrajnie niekorzystnych warunkach taryfowych, co w skali roku generuje straty idące w tysiące złotych.

Pułapki w ofertach bezpośrednich od sprzedawców

Handlowcy reprezentujący konkretne spółki obrotu z natury rzeczy nie przedstawią Państwu pełnego obrazu rynku. Ich celem jest sprzedaż własnego produktu, co wiąże się z kilkoma konkretnymi ryzykami dla budżetu przedsiębiorstwa:

• Ukryte opłaty za obsługę: Koszty abonamentowe lub opłaty handlowe często są "zaszyte" drobnym drukiem w tekście umowy i rzadko pojawiają się w pierwszej rozmowie telefonicznej czy prezentacji mailowej.
• Długoterminowe lojalki: Kontrakty zawierane na 36 lub 48 miesięcy z drastycznymi karami za wcześniejsze zerwanie ograniczają pole manewru w przypadku nagłego spadku cen na giełdzie.
• Brak elastyczności: Sprzedawcy rzadko analizują realny profil zużycia firmy. Proponują standardowe rozwiązania zamiast optymalizacji pod konkretne godziny pracy zakładu lub sezonowość produkcji.

Dlaczego Twoja firma potrzebuje jednego punktu styku z rynkiem?

Wybór niezależnego doradcy to przede wszystkim ogromna oszczędność czasu dla właściciela lub menedżera. Zamiast dziesiątek spotkań i telefonów, otrzymują Państwo jedno, obiektywne zestawienie wszystkich liczących się podmiotów. Nasza skala działania pozwala na wynegocjowanie stawek niedostępnych w standardowych cennikach. Są to często oferty przygotowywane wyłącznie dla dużych wolumenów zakupowych, którymi operujemy jako grupa. Dzięki współpracy z liderami rynku oraz mniejszymi, elastycznymi graczami, zapewniamy pełen przekrój możliwości technicznych. Oceniamy także stabilność finansową dostawców. W dobie zawirowań gospodarczych ma to kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i ciągłości dostaw w Państwa firmie. Profesjonalny doradca nie szuka najszybszej sprzedaży, lecz buduje trwałą strategię energetyczną, która chroni Państwa kapitał i zapewnia spokój w planowaniu wydatków.

U nas znajdziesz oferty wszystkich znaczących dostawców energii w jednym miejscu

Mechanizm agregacji ofert opiera się na skali i pełnym obiektywizmie. Jako niezależny podmiot, Doradcy Energetyczni działają jako nowoczesny hub łączący potrzeby Państwa biznesu z możliwościami całego sektora energetycznego. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, co w praktyce oznacza dostęp do propozycji od rynkowych gigantów, takich jak Enea, Energa, PGE czy Tauron, w jednym przejrzystym zestawieniu. Ponad 100 doradców w całej Polsce codziennie monitoruje zmiany cenników i weryfikuje warunki kontraktowe, aby wyłuskać rozwiązania realnie obniżające koszty operacyjne.

Gwarancja niezależności to fundament naszej działalności od 2012 roku. Nie sprzedajemy własnej energii, więc nie mamy interesu w faworyzowaniu konkretnego dostawcy. Naszym celem jest znalezienie najkorzystniejszego modelu dla klienta, a nie realizacja planów sprzedażowych korporacji energetycznych. Oficjalne wytyczne wskazują, że negocjowanie warunków umowy na energię jest prawem każdego przedsiębiorcy. My to prawo zamieniamy w realną korzyść finansową, wykorzystując naszą siłę negocjacyjną wynikającą z obsługi tysięcy podmiotów gospodarczych.

Kompleksowa analiza faktur jako fundament porównania

Każdy proces optymalizacji zaczynamy od merytorycznej analizy dotychczasowych dokumentów rozliczeniowych. Nie skupiamy się wyłącznie na cenie za megawatogodzinę. Nasi eksperci badają profil zużycia w cyklu dobowym i sezonowym, co pozwala na precyzyjne dopasowanie taryfy do specyfiki Państwa produkcji czy usług. Często już na tym etapie identyfikujemy zbędne koszty wynikające ze źle dobranej mocy umownej lub braku kompensacji energii biernej. Tak przygotowana baza danych służy do wysłania precyzyjnego zapytania ofertowego do wszystkich dostawców jednocześnie, co wymusza na nich przedstawienie najbardziej konkurencyjnych stawek.

Bezpieczeństwo i transparentność procesu

Bezpieczeństwo kontraktowe jest dla nas równie ważne jak cena. Zanim jakakolwiek propozycja trafi do Państwa rąk, przechodzi przez filtr weryfikacji wiarygodności sprzedawcy. Dbamy o to, by zestawienie kosztów było całkowicie przejrzyste. Wyraźnie oddzielamy cenę samej energii od opłat handlowych i abonamentowych, eliminując ryzyko ukrytych kosztów. Zapewniamy także wsparcie prawne przy analizie zapisów w nowych umowach, chroniąc Państwa przed niekorzystnymi klauzulami lojalnościowymi. Aby uzyskać obiektywny wgląd w aktualną sytuację rynkową, warto poprosić o wsparcie zespół Doradcy Energetyczni, który przeprowadzi audyt Państwa obecnych warunków bez żadnych zobowiązań.

Modele zakupu energii: Stała cena, rynek spot czy transze?

Wybór odpowiedniego modelu zakupowego to decyzja o znaczeniu strategicznym, która bezpośrednio wpływa na płynność finansową przedsiębiorstwa. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, co pozwala na rzetelne zestawienie różnych metod kontraktowania mediów. Obecnie rynek oferuje trzy główne ścieżki: model stałej ceny, zakupy oparte na cenach dynamicznych (spot) oraz model transzowy. Każdy z nich niesie inne ryzyka i korzyści, dlatego kluczowe jest dopasowanie strategii do specyfiki działalności, profilu zużycia oraz tolerancji na wahania giełdowe.

Decyzja o wyborze konkretnego modelu powinna być poprzedzona głęboką analizą trendów na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Warto pamiętać, że obowiązująca obecnie uproszczona zmiana sprzedawcy energii pozwala firmom na szybszą reakcję na rynkowe okazje i łatwiejsze przejście na bardziej efektywne formy rozliczeń. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, dzięki czemu proces selekcji modelu staje się transparentny i pozbawiony przypadkowości.

Kiedy warto wybrać stałą cenę energii?

Model typu Fixed Price to rozwiązanie budujące najwyższe poczucie bezpieczeństwa. Przedsiębiorca zamraża stawkę za energię na cały okres trwania kontraktu, zazwyczaj od 12 do 36 miesięcy. Główną zaletą jest pełna przewidywalność kosztów operacyjnych, co ułatwia planowanie budżetu i wycenę własnych produktów lub usług. Rozwiązanie to jest szczególnie polecane podmiotom o stabilnym zużyciu, które nie mogą pozwolić sobie na nagłe skoki wydatków. Należy jednak mieć świadomość, że stała cena energii zawiera w sobie premię za ryzyko, którą pobiera sprzedawca. W sytuacji gwałtownych spadków cen giełdowych firma pozostaje przy wyższej, zakontraktowanej stawce.

Potencjał oszczędności w modelu spotowym i transzowym

Dla firm poszukujących optymalizacji w czasie rzeczywistym atrakcyjną alternatywą jest zakup spotowy energii. W tym modelu cena prądu zmienia się co godzinę, odzwierciedlając aktualną sytuację na giełdzie. Firmy potrafiące przesunąć procesy energochłonne na godziny o niższym zapotrzebowaniu mogą wygenerować tu największe oszczędności. Z kolei dla większych odbiorców idealnym komprosem jest zakup energii w transzach. Strategia ta polega na kupowaniu wolumenu prądu w kilku etapach, co pozwala uśrednić cenę zakupu i zminimalizować ryzyko trafienia w szczyt cenowy na giełdzie. Choć model transzowy kojarzony jest z dużym przemysłem, coraz częściej staje się dostępny również dla sektora MŚP o znacznym zużyciu rocznym.

Jak zmienić dostawcę energii w 5 prostych krokach?

Przejście do nowego sprzedawcy prądu często kojarzy się z biurokracją i ryzykiem przestojów, jednak w rzeczywistości proces ten jest w pełni uregulowany i bezpieczny dla ciągłości pracy przedsiębiorstwa. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, co pozwala zamienić skomplikowane procedury na przejrzysty, pięcioetapowy model działania. Nasz zespół przejmuje ciężar komunikacji z rynkiem, pozwalając Państwu skupić się na kluczowej działalności biznesowej.

Proces optymalizacji rozpoczyna się od bezpłatnej analizy faktur i audytu dotychczasowych warunków kontraktowych. Na tej podstawie przygotowujemy precyzyjne zapytanie ofertowe skierowane do wszystkich liczących się podmiotów na rynku. Kolejnym krokiem jest merytoryczne porównanie otrzymanych propozycji i wybór najkorzystniejszego modelu rozliczeń. Po podjęciu decyzji wystarczy podpisanie pełnomocnictwa; doradca przejmuje wszystkie formalności związane z OSD i sprzedawcami. Ostatni etap to start nowej umowy oraz monitoring oszczędności, aby upewnić się, że wdrożone rozwiązanie działa zgodnie z pierwotnymi założeniami.

Formalności, które załatwimy za Ciebie

Największą barierą przy zmianie dostawcy bywa obawa przed błędami w dokumentacji lub przeoczeniem terminów. Nasza rola polega na skutecznym wypowiedzeniu umowy dotychczasowemu sprzedawcy, co eliminuje ryzyko kar umownych za niedotrzymanie okresu wypowiedzenia. Następnie zgłaszamy nową umowę do Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD), dbając o płynność całego procesu. Po wejściu kontraktu w życie weryfikujemy poprawność pierwszej faktury od nowego dostawcy, sprawdzając zgodność stawek z ustaleniami. Jeśli chcą Państwo sprawdzić, czy obecna umowa nie generuje zbędnych kosztów, warto skonsultować się z doradcą, który przeprowadzi audyt Państwa dokumentów.

Optymalizacja taryfy — czy C11 to zawsze dobry wybór?

Cena samej energii to tylko jeden z elementów składowych faktury. Równie ważny jest dobór odpowiedniej grupy taryfowej. Wiele przedsiębiorstw z sektora MŚP automatycznie korzysta z taryfy jednostrefowej C11, choć ich profil zużycia wskazuje na wyższą opłacalność taryf wielostrefowych. Warto rozważyć zmianę taryfy energetycznej dla firmy, jeśli znaczna część procesów energochłonnych odbywa się w godzinach nocnych lub w weekendy. Precyzyjne dopasowanie mocy umownej pozwala z kolei uniknąć dotkliwych kar za jej przekroczenie, co w skali roku generuje oszczędności rzędu kilkunastu procent całkowitych kosztów dystrybucji bez konieczności modernizacji parku maszynowego.

Więcej niż energia: Kompleksowa optymalizacja kosztów z Doradcami Energetycznymi

Sama cena zakupu energii elektrycznej to często tylko połowa sukcesu w walce o rentowność współczesnego przedsiębiorstwa. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, a dodatkowo zyskasz dostęp do zaawansowanych rozwiązań technicznych, które realnie obniżają kwoty na fakturach bez konieczności ograniczania procesów produkcyjnych. Kompleksowa optymalizacja polega na precyzyjnym wyeliminowaniu zbędnych kosztów dystrybucyjnych oraz zainwestowaniu w infrastrukturę, która w perspektywie kilku lat zapewni Państwu stabilność i częściową niezależność od wahań giełdowych.

Jednym z najskuteczniejszych sposobów na natychmiastowe obniżenie faktury o 10-20% jest kompensacja mocy biernej. Wiele firm płaci dotkliwe kary za ten parametr, nie mając świadomości, że problem można rozwiązać raz na zawsze. Montaż odpowiednio dobranych baterii kondensatorów lub dławików pozwala całkowicie wyeliminować te pozycje z rachunku, a inwestycja zazwyczaj zwraca się w czasie krótszym niż rok. Równie istotna jest modernizacja układów pomiarowych. Precyzyjne opomiarowanie w standardzie TPA (Third Party Access) umożliwia dokładne monitorowanie mediów w czasie rzeczywistym i błyskawiczną identyfikację anomalii w zużyciu. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii oraz wsparcie inżynieryjne przy wdrażaniu automatyki budynkowej, co skutecznie zapobiega kosztownym przekroczeniom mocy umownej.

Budowanie strategii energetycznej na lata

Nowoczesne zarządzanie kosztami wymaga wyjścia poza schemat biernego opłacania rachunków i przejścia do aktywnego planowania miksu energetycznego. Fundamentem takiej zmiany jest profesjonalny audyt energetyczny przedsiębiorstwa. To szczegółowa mapa drogowa, która wskazuje, gdzie energia jest marnotrawiona i jakie modernizacje przyniosą najszybszy zwrot kapitału. Często kluczowym elementem tej strategii staje się fotowoltaika dla firm połączona z magazynami energii. Takie rozwiązanie nie tylko obniża bieżące wydatki, ale buduje realne bezpieczeństwo energetyczne w okresach szczytowego zapotrzebowania.

To, jak energia dla firm w 2026 roku będzie obciążać Państwa budżet, zależy od dzisiejszych decyzji o dywersyfikacji źródeł zasilania i poprawie efektywności. Doradcy Energetyczni, jako stały partner biznesowy działający od 2012 roku, wspierają Państwa w całym procesie transformacji. Od audytu i doboru najtańszego modelu zakupu prądu, aż po montaż nowoczesnych ładowarek do samochodów elektrycznych czy klimatyzacji. Taka kompleksowość pozwala na budowę spójnej strategii, która chroni kapitał firmy przed nieprzewidywalnymi zmianami rynkowymi.

Strategiczne zarządzanie energią kluczem do stabilności biznesu

Efektywne zarządzanie mediami energetycznymi przestało być kwestią wyboru, a stało się fundamentem bezpieczeństwa finansowego każdego przedsiębiorstwa. Jak wykazaliśmy w tym przewodniku, optymalizacja kosztów wykracza daleko poza samą negocjację stawki za megawatogodzinę. Kluczowe jest precyzyjne dopasowanie modelu zakupowego do specyfiki branży oraz wdrożenie rozwiązań technicznych, takich jak kompensacja mocy biernej czy audyt energetyczny. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, co gwarantuje Państwu pełną przejrzystość rynku bez konieczności angażowania własnych zasobów czasowych.

Doradcy Energetyczni od ponad 12 lat budują pozycję niezależnego lidera na polskim rynku, stojąc zawsze po stronie klienta, a nie grup energetycznych. Nasza kompleksowa obsługa obejmuje każdy etap transformacji energetycznej, od wstępnej analizy faktur po montaż nowoczesnych instalacji OZE. Zapewniamy spokój i stabilność w planowaniu budżetu, przejmując na siebie wszystkie skomplikowane formalności administracyjne. Zachęcamy do podjęcia pierwszego kroku w stronę realnych oszczędności już dzisiaj.

Zamów bezpłatną analizę faktur i porównaj oferty dostawców aby zyskać pewność, że Twoja firma korzysta z najlepszych dostępnych warunków rynkowych i technicznych.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy zmiana dostawcy energii wiąże się z przerwami w dostawie prądu do firmy?

Zmiana sprzedawcy energii jest procesem czysto administracyjnym i nie powoduje żadnych przerw w dostawie prądu do Państwa przedsiębiorstwa. Za fizyczne dostarczanie energii oraz stan techniczny sieci odpowiada lokalny Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD), który pozostaje ten sam niezależnie od wybranego sprzedawcy. Cała procedura odbywa się płynnie, a jedyną zauważalną zmianą będzie nowa nazwa podmiotu wystawiającego fakturę za samą energię czynną. Gwarantujemy, że proces ten nie wpływa na stabilność zasilania maszyn czy urządzeń biurowych.

Ile kosztuje usługa doradztwa przy wyborze oferty energii?

Bezpłatna analiza faktur oraz przygotowanie porównania ofert to standard w naszej współpracy z klientami biznesowymi. Doradcy Energetyczni działają w modelu prowizyjnym, co oznacza, że wynagrodzenie za pośrednictwo w kontraktowaniu mediów otrzymujemy bezpośrednio od wybranego dostawcy energii lub gazu. Pozwala to Państwu na skorzystanie z wiedzy ekspertów i dostępu do stawek negocjowanych bez ponoszenia dodatkowych opłat wstępnych za samo przygotowanie zestawienia rynkowego. Opłaty pojawiają się jedynie przy realizacji konkretnych projektów technicznych, takich jak audyty czy montaż instalacji.

Jakie dokumenty są potrzebne, aby otrzymać porównanie ofert od wszystkich dostawców?

Do przygotowania rzetelnego porównania ofert niezbędne są przede wszystkim kopie faktur za energię elektryczną z ostatnich dwunastu miesięcy. Dokumenty te pozwalają nam precyzyjnie określić profil zużycia, aktualną grupę taryfową oraz moc umowną. Jeśli dopiero otwierasz działalność, wystarczy informacja o planowanym zapotrzebowaniu. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, a do ich uzyskania potrzebujemy jedynie upoważnienia do reprezentowania Państwa przed spółkami obrotu w procesie zapytania.

Czy mała firma (MŚP) może negocjować ceny energii tak jak duże przedsiębiorstwa?

Tak, sektor MŚP ma pełne prawo do negocjowania warunków, choć indywidualnie mniejszym podmiotom trudniej uzyskać stawki hurtowe. Korzystając z usług Doradców Energetycznych, mniejsze firmy zyskują siłę negocjacyjną wynikającą z naszej skali działania. Agregujemy zapotrzebowanie wielu klientów, co pozwala nam uzyskać dla sektora MŚP warunki kontraktowe zbliżone do tych, które tradycyjnie były zarezerwowane wyłącznie dla największych zakładów przemysłowych. Dzięki temu nawet niewielki warsztat czy sklep może korzystać z mechanizmów optymalizacji kosztów dostępnych dla rynkowych liderów.

Co się stanie, jeśli mój nowy dostawca energii zbankrutuje?

W przypadku upadłości sprzedawcy energii prawo chroni Państwa firmę przed przerwami w zasilaniu poprzez mechanizm sprzedaży rezerwowej. Urząd Regulacji Energetyki wyznacza podmiot, który automatycznie przejmuje dostawy prądu, aby zapewnić ciągłość procesów biznesowych. Choć ceny u sprzedawcy rezerwowego bywają wyższe, naszą rolą jest natychmiastowe przeprowadzenie Państwa przez proces wyboru nowego, stabilnego partnera i podpisanie standardowej umowy na korzystniejszych warunkach rynkowych. Państwa bezpieczeństwo energetyczne pozostaje niezagrożone, a my dbamy o szybki powrót do optymalnych stawek rozliczeniowych.

Jak długo trwa proces zmiany sprzedawcy prądu w 2026 roku?

Standardowy proces zmiany sprzedawcy prądu trwa zazwyczaj od 21 do 30 dni, zależnie od terminów wypowiedzenia obecnej umowy. Dzięki uproszczonym procedurom prawnym, które obowiązują w 2026 roku, formalności zostały ograniczone do niezbędnego minimum. Większość działań odbywa się w tle, a Państwa zaangażowanie kończy się na podpisaniu stosownego pełnomocnictwa. My dbamy o to, by wejście w życie nowej umowy nastąpiło dokładnie w dniu wygaśnięcia poprzedniego kontraktu, co eliminuje ryzyko płacenia podwójnych rachunków lub ewentualnych kar.

Czy mogę zmienić dostawcę, jeśli mam aktywną umowę lojalnościową?

Zmiana dostawcy w trakcie trwania umowy lojalnościowej jest możliwa, jednak wymaga dokładnej analizy kosztów ewentualnej kary umownej. Nasi eksperci sprawdzają zapisy w Państwa obecnym kontrakcie i obliczają, czy oszczędności wynikające z nowych, niższych stawek zrekompensują opłatę za wcześniejsze rozwiązanie umowy. Prowadzisz firmę masz dosyć zbierania ofert u nas znajdziesz oferty o wszystkich znaczących dostawców energii, a my pomożemy wyliczyć realny termin, w którym taka zmiana stanie się dla Państwa opłacalna finansowo i strategicznie.

Czym różni się sprzedawca energii od dystrybutora (OSD)?

Sprzedawca to podmiot, od którego kupują Państwo samą energię elektryczną i z którym negocjują Państwo cenę za megawatogodzinę. Dystrybutor, czyli Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD), jest natomiast właścicielem infrastruktury technicznej, liczników i przewodów w Państwa regionie. Sprzedawcę można dowolnie zmieniać w poszukiwaniu oszczędności, natomiast dystrybutor jest przypisany do lokalizacji firmy na stałe. Opłaty dystrybucyjne są regulowane przez państwo i pozostają niezmienne przy zmianie sprzedawcy, dlatego optymalizacja kosztów skupia się głównie na części towarowej rachunku.